و حل اين اشكال بر طور قاضى عياض آنست كه اصل تحريم در خيبر واقع شد ، و تجديد تحريم در غزوهء اوطاس و حجة الوداع تحقّق يافت ، بنابر آنكه اجتماع عظيم بود و عزوبت غالب ، يحتمل كه به اين امر مرتكب شوند ، و مثل او مثل تجديد چندين اوامر است كه در حجة الوداع بجهة توكيد و اتمام شريعت به عمل آمد . و نووى در اين جواب خدشه مىكند : به آنكه از روايات مسلم معلوم مىشود كه روز فتح متعه از جمعى واقع شد بنابر اباحت آن . و بر طور جمعى ديگر آنكه در حديث حضرت مرتضى تحريم حمر انسيه مؤرخ است بيوم خيبر ، و تحريم متعه مؤرخ نيست به چيزى ، ليكن عبارت موهم واقع شده ، و جمعى از رواة آن و هم را محقق ساختند . و مختار اين عبد ضعيف همين جواب است ، به جهت آنكه رواة قصهء غزوهء خيبر تحريم متعه را ذكر نكرده‌اند ، و تحريم متعه را بغزوهء خيبر مورخ نساختند الا در همين حديث ، باز رواة ديگر غير زهرى به اين وقت مورخ نگردانيدند ، و اكثر طرق محتمل تأويل مذكور است ، و جمع كردن حضرت مرتضى تحريم متعه و حمر انسيه در اين حديث نه به جهت تشريع آن هر دو است در يك وقت ، بلكه به جهت آنكه ابن عباس در هر دو مسئله اختلاف داشت ، چنان كه بر دانندگان علم حديث از اجلى بديهيات است . و قاضى عياض خدشه مىكند در اين جواب به آنكه روايات صحيح شده از طريق سفيان و غير آن بلفظى كه تاريخ بر هر دو عود مىكند . و ما مىگوئيم روايات ثقات محتمل معنى مذكور است ، و روايتى كه